زهره پریرخ را در نمایشگاه مطبوعات دیدم و قرار مصاحبه گذاشتیم . او متولد ۱۳۳۷ از خراسان است و ۱۵ سال بیشتر است که می نویسد و تصویرگری می کند.لابد تا به حال یکی از کتابهای «بی بی نازنین , دستمال خال خالی , دو فسقلی , تکه کاغذهای رنگی , لولو پشمالو , راز و یا مجموعه های چند جلدی آی قصه قصه قصه» را خوانده اید. اگر نه حتما یکی اش را امتحان کنید که مزه اش زیر دندانتان می ماند.به خصوص که بدانید دو فسقلی از برگزیدگان دوره ی نخست جایزه ی پروین اعتصامی بوده است. همه ی این ها را داشته باشید به اضافه ی اینکه سردبیرمجله ی کوشش هم هست . کوشش را اگر ندیده اید خیلی تعجب نکنید . چون فقط در کتاب فروشی های کانون عرضه می شود و از اسمش معلوم است که به تجربه و امتحان کردن ربط دارد. کوشش دوستی ادبیات و بازی است . ادبیات و نقاشی و کاردستی و باقی سرگرمی های کودک یا نوجوان . کوشش مثل طبیعت است که زیبایی های مختلف را در کنار هم قرار داده و جالب است که وقتی با پریرخ حرف می زنید یکی در میان از طبیعت و تجربه می گوید .
شنیدن حرف های زهره پریرخ , این نویسنده – تصویرگری که دوست دارد گل فروش و پرستار هم باشد و از پیاده روی کردن در طبیعت خوشش می آید , تلنگری بود برای من که : تجربه , از پایه های اساسی نوشتن و به طور کلی هنر است.

نمایشگاه چطور بود؟
- برای ما خوب بود. چون یکی از مسائل مان معرفی مجله مان بود که فقط در کتابفروشی کانون مجله مان ارائه می شود . خیلی برایمان مهم بود که مجله مان دیده شود و این اتفاق افتاد. چون پخش بیرون نداریم و روی کیوسک ها نمی رود خیلی کم شناخته شده است.

چطور به فکر تهیه ی یک مجله برای بازی و سرگرمی در کنار ادبیات افتادید ؟
- مجله کوشش پیش از این تنها مجله سرگرمی بود تا اینکه مسئولیتش به من داده شد . و من بر اساس نظر خودم که یکی از ویژگی های ادبیات سرگرم کننده بودنش است , پیشنهاد دادم که مجله ترکیبی از کاردستی سرگرمی و ادبیات باشد . یک مجموعه هدفدار که بتواند به کودک کمک کند تا از بعدها و جوانب مختلف یک پدیده را نگاه کند . برای همین مجله را موضوعی پیش بردیم و از همکاران خواستیم هر بار درباره یک موضوع کار کنند و در هر شماره شعر , داستان , کاردستی و بقیه ی بخش های مجله مان در یک زمینه باشد .تا کودک بتواند بعد از تمام کردن یک مجله , قدرت تجزیه و تحلیل آن موضوع را به شکل بهتری داشته باشد.

بازی و سرگرمی به نظر شما چه کمکی به کودک می کند که تا این حد به آن می پردازید؟
- سرگرمی و بازی کودک را با مواد آشنا می کند و به او کمک می کند تجربه کند . در حقیقت به او امکان آزمون و خطا می دهد . تجربه کردن طبیعت یکی از پایه های جهش ذهنی کودک است . کاردستی این کمک را می کند .

راجع به خلاقیت و تجربه گفتید , در زمینه ی نوشتن و تصویر که تخصص شماست رابطه ی تجربه و تحصیلات چطور است ؟
- از اسم مجله کمک می گیرم . کوشش کردن ودر یک جهت حرکت کردن از عوامل عمده حرکت به جلو است . اما باید دانش هر حرکتی را که می خواهد داشته باشد و بعد آن دانش را به کار بگیرد و تمرین داشته باشد.

نوشتن را چطور شروع کردید؟
- نوشتن را از کلاس انشا شروع کردم .سال دوم دبیرستان بودم که از موضوع ساده ی «پاییز را توصیف کنید» که در همه کلاس های انشا مطرح می شود , جرقه ی نوشتن در ذهنم بوجود آمد. چون همیشه حس خوبی به پاییز داشتم آن را طوری توصیف کردم که معلممان گفت : می شود پاییز را طور دیگری هم توصیف کرد و این نوشته حس تازه ای به آدم می دهد. این موضوع در ذهنم درخششی شد و فکر کردم که نوشتن مقوله ی خاصی است که می تواند واقعیت را طوری برای دیگران وصف کند و حس خاصی بهشان بدهد .بدون اینکه فکر کنم قرار است نویسنده شوم از نوشتن و تصویر کردن خوشم می آمد و دنبالش می رفتم تا اینکه در دوران دانشچویی وارد کتابخانه کودکان شدم و به شکل خیلی طبیعی این موضوع باعث شد نوشتن را جدی بگیرم .

تصویرگری را هم همزمان شروع کردید؟
- بله. من در این زمینه تحصیلات نداشتم و بیشتر تجربی کار کردم اما نمی گویم که آموزش ندیدم . شاید به اندازه ی کلاس هایی که یک دانشجو رفته باشد در خارج از دانشگاه آموزش دیدم.

اولین کتابی که در کودکی خواندید ؟
- خیلی خیلی خوب به یاد دارم . پالتوی قرمز لیلی ایمن َآهی تصویر مرتضی ممیز . کتاب دیگری هم بود با جلد سبز به نام مو طلایی و سه خرس که تصویر گری اش بسیار رویم اثر گذاشت . کتابهایی که آدم در دوران کودکی می خواند خیلی روی ذهنش اثر می گذارد و به او ایده می دهد.

الان بیشتر می خوانید یا بیشتر می نویسید؟
– نمی توانم بگویم . خواندن بخشی از زندگی ام است . به من آرامش و لذت می دهد.

ایده ی یک داستان در ذهن شما چه مسیری را می گذارند تا تبدیل به یک داستان شود؟
- در مورد من واقعیت خیلی تاثیر دارد . سیبی که از درخت می افتد یا یک حادثه در اتوبوس می تواند شروع یک قصه باشد .اما در آن لحظه تمام قصه به ذهنم نمی رسد.معمولا موقعی که راه می روم و کاری انجام می دهم در ذهنم با آن موضوع بازی می کنم و بعد کم کم برایم شکل یک قصه را پیدا می کند. در واقع یک بار می نویسم ولی بارها و بارها آن را بازنویسی می کنم.

پس برای نوشتن یک قصه خیلی وقت می گذارید ؟
- دقیقاً.

برایتان پیش آمده که ایده ای به ذهنتان برسد و برای نوشتنش امروز و فردا کنید؟و نوشته نشود ؟
- آدم خیلی از ایده ها را اینطوری از دست میدهد .سعی می کنم درهمان لحظه که به ذهنم می رسد یک گوشه بنویسم و بعد بازی ذهنی را شروع کنم . این دفترچه های کوچکی که آدم در کیفش دارد واقعا خوب است . شاید هر سال یکی دارم و گاهی برمی گردم به ده سال پیش و می بینم ایده ای وجود دارد که شاید بتوانم آن را بنویسم.

نوجوان ها چطور باید نوشتن را شروع کنند؟
- بنویسند . در مورد هر چه که بهشان احساسی دست می دهد . و این کار را مستمر انجام دهند و خودشان را در معرض اتفاق ها قرار دهند . یک گوشه ننشینند و از دور شاهد باشند , بلکه اگر در مورد طبیعت می نویسند آن را از نزدیک لمس کنند . من حس می کنم ارتباط جوان های ما با طبیعت خیلی کم است . خیلی خوب است که زندگی را دوباره در طبیعت تجربه کنند . ایده های نویی بهشان می دهد

برای تصویر ؟
- بخشی اش مهارت است . بخشی اش نوگرایی که در تصویرگری نیاز هست و با کار کردن به دست می آید . فرد در جریان کارش به ایده های نو می رسد . کار کنند و در مورد این هنر کتاب بخوانند .

پس تجربه را خیلی موثر می دانید؟
- بله . بسیار مهم است.

وقتی داستانتان را نوشتید اول برای چه کسی می خوانید؟
- تا وقتی بچه هایم کوچ بودند برای آن ها می گفتم و به عکس العملشان علاقه مند بودم و گاهی قصه ای برای خودم خوب بود ولی آنها ارتباط برقرار نمیکردند .اما حالا برای همکارم می خوانم.

بازخورد بچه ها را قبل از چاپ در داستانتان دخالت می دهید؟
حتما . چون علاقه مندم که کودک با داستانم ارتباط داشته باشد . –

با مداد می نویسید یا با خودکار؟
- روان نویس

تصویر گری را با چه تکنیکی انجام می دهید ؟
- من به کار با قلم خیلی علاقه مند بودم .اولین کارم را با قلم و مرکب انجام دادم البته نتوانستم آن را ادامه دهم ولی هنوز هم یکی از چیزهایی است که خیلی بهش علاقه دارم.

توی کتابهایتان کتابی هم در مورد فلسفه برای کودکا ن دارید . چطور شد این ایده به ذهنتان رسید؟
- پایه اش یک تحقیق بود . منظور آموزش فلسفه به کودک نیست . می خواهد کودک را ترغیب کند به فکر کردن . یک تحقیفی که با یکی از نزدیکانم درمورد حضور تفکر در کتابهای کودکان شروع کردیم و به این نتیجه رسیدیم که ما خیلی به این مسأله توجه نداریم .و من شروع به کار در این حوزه کردم .البته تفکر تجزیه و تحلیل و علت و معلول در هر کتابی وجود دارد و فقط بحث قوت و ضعفش است .

هنگام تصویرگری دوست دارید چه کار کنید؟
- علاقه دارم موسیقی گوش دهم . گاهی شما با یک ریتم خاص جلو می روید .آن موسیقی اثر خاصی روی شما می گذارد . در واقع انگار همه ی عوامل دیگر را حذف می کنید و فقط به همین یک عامل توجه می کنید .

برای نوشتن ؟
- نوشتن را بیشتر در سکوت دوست دارم .

بازیهایی که با بچه ها در مجله تان دارید چطور ایده اش بوجود می آید و آیا سعی می کنید آن را با بچه ها تجربه کنید؟
- گروه وسیعی برای تجربه کردن ندارم؛ ولی در گروه های کوچک خانوادگی سعی می کنم وقتی بچه ها جمع هستند ایده ام را مطرح کنم و ببینم آیا درگیر این موضوع می شوند و آیا بهشان کمک می کند ؟ یا اینکه با همکارانمان صحبت می کنیم آنها ایده هایشان را مطرح می کنند . شده با دختر خودم تجربه می کنم که آیا می تواند چیزی خلق کند که برایش جالب باشد و آیا در مهارت هایش موثر است .

شما مجله ی کوشش را دارید و تصویرگر و نویسنده هم هستید . انجام این کارها با هم سخت نیست؟
- حتما سخت است ولی علاقه مهم است . وقتی به چیزی علاقه دارید اگر همیشه هم درگیرش باشید برایتان سرگرمی و استراحت است که بهتان آرامش می دهد .

در خارج از کانون کم کار هستید. چطور بیشتر با کانون فعالیت می کنید ؟
- هر جایی ایده های جدید ی دارد که تنوع اش برای من هم دلنشین است اما با اینکه علاقه دارم جاهای مختلف کار کنم , فکرمی کنم اگر یک کار را خوب انجام دهم بهتر از این است که ده تا کار را نصفه ونیمه انجام بدهم .

قشنگ ترین شغل دنیا به نظر تان ؟
- من همیشه به دو شغل در کنار نوشتن علاقه داشتم. , وقتی می روم گلفروشی همیشه حسرت می خورم که چرا گلفروش نیستم . و یک دوره که پرستار بودم احساس می کردم هر وقت از بیمارستان می آمدم بیرون انگار همه چیز انجام شده و چیزی کم نگذاشتی در آن روز؛ احساس خوبی بهم می داد .

گل فروشی و نویسندگی چه رابطه ای دارند ؟
- فکر می کنم زیبایی شناسی در شغل های مختلف یک پدیده عمومی است . عصاره اتفاق، همین زیبایی شناسی است .

اگر یک ماه بهتان مرخصی بدهند و بگویند هر کاری که دوست دارید می توانید انجام دهید چه کار می کنید؟
فقط راه می روم . واقعا از راه رفتن در طبیعت لذت می برم

شادی خوشکار

پاسخ بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

هدهد مجله کتاب و کتاب خوانی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان