دوربین‌های عکاسی و عینک‌های طبی شباهت‌هایی به چشم‌های انسان و جانوران دیگر دارند. همه‌ی آن‌ها پرتوهای نور را متمرکز می‌کنند تا تصویری واضح از چیزهای دیده شده فراهم کنند. دانشمندان در تلاش هستند تا دوربین پیشرفته‌تری با تقلید از چشم‌های جانوری به نام هشت‌پا طراحی کنند و بسازند.
هشت‌پاها در اقیانوس‌های سراسر جهان زندگی می‌کنند و اندازه‌ی آن‌ها از 5 سانتیمتر تا هشت‌پاهای غول‌پیکر 9‌متری اقیانوس آرام متغیر است. قدرت بینایی هشت‌پا پنج برابر قوی‌تر از قدرت بینایی انسان است. این جانور، روی سرش یک جفت چشم دارد که به کمک آن‌ها می‌تواند از دست دشمنانش فرار کند یا از آن‌ها برای برقرار کردن ارتباط با سایر هم‌نوعانش در اعماق تاریک اقیانوس استفاده کند.
همه‌ی ما می‌دانیم که دیدن در آب بسیار مشکل‌تر از دیدن در هواست و در آب همه چیز تیره و تار دیده می‌شود. امواج خروشان، گل و لای و ماسه‌های کف اقیانوس را آشفته می‌کند و ابری از غبار تیره آب را می‌پوشاند. همین طور نور خورشید هنگام ورود به آب بسیار آزاردهنده و خیره‌کننده است. اما این شرایط بر قدرت بینایی هشت‌پا تأثیر نمی‌گذارد. چشم‌های هشت‌پا مانند یک عینک آفتابی کار می‌کند و نور خیره‌کننده‌ی مزاحم را از بین می‌برد و دید راحت‌تر و واضح‌تر را امکان‌پذیر می‌سازد. وقتی هشت‌پا احساس خطر می‌کند مایعی به رنگ سیاه از خود آزاد می‌کند که دید جانور مهاجم را مختل و هشت‌پا را از نظر پنهان می‌کند. اما هشت‌پا از پشت این ابر سیاه می‌تواند دور و برش را به آسانی ببیند و به محل امنی فرار کند. چشم‌های هشت‌پا مانند چشم‌های انسان کار می‌کند. اما عدسی چشم انسان از حدود 22000 لایه ساخته شده است درحالی‌که تعداد لایه‌های عدسی چشم هشت‌پا هزاران برابر بیش‌تر از تعداد لایه‌های عدسی چشم انسان است. عدسی چشم این جانور همانند عدسی‌های دوربین عکاسی برای وضوح هر چه بیش‌تر تصویر به جلو و عقب حرکت می‌کند در حالی که عدسی چشم انسان به کمک ماهیچه‌های ریز، تغییر شکل پیدا می‌کند.‌ دوربین‌های عکاسی در اصل مانند چشم‌های مصنوعی هستند که مانند چشم‌های انسان تصویر یک چیز را به جای شبکیه‌ی چشم بر روی یک فیلم عکاسی متمرکز می‌کنند. عدسی دوربین عکاسی قطعه‌ای شفاف از جنس شیشه یا پلاستیک است که پرتوهای نور را جمع‌آوری و خم می‌کند و آن‌ها را روی فیلم عکاسی متمرکز می‌کند. شکل مردمک چشم در انسان و بیش‌تر جانوران گرد است اما مردمک چشم هشت‌پا به شکل مربع است. اما در روز روشن و آفتابی، مردمک چشم این جانور باریک‌تر می‌شود و به شکل مستطیل درمی‌آید. دانشمندان درصدد هستند با الهام از ساختمان عدسی چشم هشت‌پا دوربین‌های عکاسی بهتری طراحی کنند. بنابراین آن‌ها برای ساختن عدسی‌هایی که همانند عدسی چشم هشت‌پا تعداد لایه‌های بیشتری داشته باشد نخست باید ماده‌ای را انتخاب کنند که برای لایه‌دار شدن مناسب باشد.
در سال 2004 میلادی دانشمندان موفق به اختراع یک عدسی نظیر عدسی چشم هشت‌پا شدند و از آن زمان تا امروز تلاش می‌کنند کیفیت این عدسی را افزایش دهند. برای این کار دانشمندان از فناوری نانو بهره می‌گیرند تا لایه‌هایی به ضخامت یک میلیونیم متر بسازند. (نانو به معنی یک میلیاردم است و از این واحد اندازه‌گیری برای توصیف چیزهای بسیار ریز استفاده می‌شود.
عدسی‌هایی که دانشمندان طراحی می‌کنند، برخلاف عدسی‌های عینک‌های طبی که شکل خمیده دارند به شکل تخت هستند؛ زیرا هر چه عدسی خمیده‌تر باشد به همان نسبت قطورتر و سنگین‌تر خواهد شد. دانشمندان در ادامه‌ی تحقیقات‌شان تلاش می‌کنند یک عدسی کوچک‌تر بسازند که درون یک دوربین عکاسی جای بگیرد و در عین حال، قدرت عدسی چشم‌های هشت‌پا را داشته باشد. نانو لایه‌های عدسی‌هایی که دانشمندان می‌سازند به قدری نازک و ظریف هستند که اگر ده‌هزار تای آن‌ها را روی هم بگذارید فقط به اندازه‌ی قطر یک تار موی انسان می‌شود. اگر روزی مراحل ساخت این نوع عدسی تکمیل شود در آن صورت مردم صاحب دوربین‌هایی در اندازه‌ی تلفن‌های همراه خواهند شد. پزشکان هم با الهام و تقلید از توانمندی‌های عدسی‌های چشم هشت‌پا خواهند توانست دوربین‌های فیلم‌برداری بسیار سبک و ریز را بر نوک ابزارهای جراحی‌شان قرار دهند و غیرقابل دسترس‌ترین بخش‌های بدن را بدون نیاز به عمل جراحی معاینه کنند. همچنین تصویرهای واضحی که این دوربین‌ها می‌گیرند در تشخیص علایم بیماری‌ها و درمان جراحت‌ها بسیار سودمند خواهد بود.
در پایان باید از این نکته غافل نشویم که جهان آفرینش سرشار از اسرار و شگفتی‌های حیرت‌آور است که هر چه انسان درباره دنیای پیرامونش بیشتر تحقیق می‌کند بیش از پیش به توانمندی‌ها و قدرت جاندارانی که در حیات‌وحش و طبیعت می‌بیند پی می‌برد و تا به امروز در طراحی و ساخت بسیاری از ابزار و تجهیزات از طبیعت الهام گرفته است. بنابراین اگر در آینده چنین دوربینی ساخته شد در آن صورت مدیون چشم‌های شگفتی‌آور هشت‌پا خواهیم بود.

پاسخ بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>