نوشته ی مژگان بابامرندی

«می رویم حرم.هوا تاریک است.خیلی هم سرد است.پای چراغ های برق که می رسیم، اسم خیابان ها را می خوانم.این جا هم نام خیابان هایش نام شهداست…. من چرا قبلا این ها را ندیده بودم؟ پس بابای من تنها نیست. کف دست هایم خیس خیسند. زیارت می کنیم. می رویم توی حیاط. هوا روشن شده است. به کبوترها گندم می دهیم. برای بابا رنگ کبوترها را توضیح می دهم. می گوید: چه قدر قشنگ توضیح می دهی !»
چند سطری که خواندید از یکی از بخش های رمان «فقط بابا می تواند من را از خواب بیدار کند» انتخاب شده است. این کتاب یکی از رمان هایی است که انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در مجموعه ی «رمان امروز» آن را منتشر کرده است.
مژگان بابا مرندی، نویسنده ی این کتاب ، سال هاست که مربی کانون پرورش فکری است.قبل از این کتاب های دیگری نیز در حوزه ی داستان از این نویسنده منتشر شده است که بعضی از این کتاب ها جوایزی نیز برده است.
جنگ تحمیلی و دوران دفاع مقدس در تاریخ کشور ما اهمیت زیادی دارد.این واقعیت در تمام عرصه های زندگی مردم کشور ما تاثیر گذار بوده و هنوز هم بعد از گذشت سال ها از پایان جنگ، شاهد پیامد ها و تاثیرات آن هستیم.
قطعا شما زمان جنگ هنوز به دنیا نیامده بودید؛ ولی از پدر و مادر و معلم و …درباره ی آن روزها شنیده اید.شاید هم در مورد آن کتابی خوانده یا فیلمی دیده باشید. بسیاری از هنرمندان، نویسندگان، شاعران و فیلم سازان در طول این سال ها سعی کرده اند با خلق آثاری ادبی و هنری درباره ی دوران دفاع مقدس، کودکان و نوجوانان نسل امروز کشورمان را با ارزش های آن دوران آشنا کنند.
نویسنده ی کتاب مورد بحث نیز همین کار را کرده است.همه ی شخصیت های این رمان به نوعی مستقیم یا غیر مستقیم با جنگ و مسایل مربوط به آن دست به گریبان هستند.
بهنام شخصیت اصلی داستان، پسر نوجوانی است که پدرش را ندیده .چون قبل از تولد او پدرش در جبهه اسیر شده بود. و حالا بعد از چندین سال قرار است آزاد شود و ما از زبان او درگیری های ذهنی و روحی و دغدغه هایش را برای دیدن پدر می خوانیم.
آرمن پسر جوان مسیحی که با بهنام دوست است نیز بی ارتباط با جنگ نیست.جنگ، مادر و بینایی اش را از او گرفته و حالا در نامه هایی که به خط بریل برای بهنام می نویسد، با او از درگیری های عاطفی، دلتنگی ها و دغدغه هایش می گوید و گاهی نیز با لحنی ملایم و دوستانه سعی می کند رفتار خودخواهانه و یک جانبه ی بهنام و موضع گیری های غیر طبیعی او را تعدیل کند .
یاسمین نیز دختری است که در اثر جنگ و فشارهای عصبی مادرش در دوران بارداری، دچار کند ذهنی و مشکلات روحی و جسمی است.یاسمین دختر شمسی خانم، همسایه ی خانواده ی بهنام است .
کتاب، زاویه دید یا روایتی چند گانه دارد.به این ترتیب که فصل های کتاب با نام سه شخصیت «بهنام»، «آرمن »و« یاسمین» از هم جدا شده و در هر فصل یکی از این سه شخصیت، داستان را روایت می کند .فصل هایی که مربوط به آرمن است، اغلب در قالب نامه هایی است که او به بهنام می نویسد.آرمن نگاه لطیفی دارد و اگرچه نابیناست ، دید روشن و وسیعی نسبت به زندگی دارد.
یکی از ویژگی های قابل توجه کتاب پرداختن به برخی مظاهر جنگ و دفاع مقدس است که تا به حال در کتاب های نوجوان کم تر به آن توجه شده است.پیش از این در بیش تر داستان های دفاع مقدسی با سوژه هایی مواجه بودیم که درباره ی خود جنگ و حوادث متن آن نوشته شده بودند و یا به تقدیس شهدا و ذکر رشادت های رزمندگان و فرماندهان جنگ می پرداختند، اما مژگان بابامرندی این بار سراغ سوژه هایی رفته که کم تر مورد توجه بوده اند.یعنی حوادث پس از جنگ و حواشی آن. به عنوان مثال پسر نوجوانی که پدر اسیرش را ندیده و در رؤیاهای کودکانه ی خود تصویری زیبا و دوست داشتنی از او ترسیم کرده است، هنگامی که پدرش آزاد می شود با مردی لاغر و تکیده و رنجور مواجه می شود .این دوگانگی روح و روان او را به هم می ریزد و کنار آمدن با این قضیه را برایش دشوار می سازد و سبب می شود تا مدت ها نتواند ارتباط عاطفی خوبی با پدر ش برقرار کند.
از سوی دیگر نویسنده با هوشمندی سوژه های فرعی دیگر را نیز کنار این سوژه ی اصلی مطرح کرده که بر جذابیت و کشش داستان افزوده است.نثر داستان ساده و روان و به دور از هرگونه پیچیدگی است و توصیف های زیبایی نیز در جای جای آن به چشم می خورد. به گونه ای که گاهی مخاطب با شخصیت های داستان هم ذات پنداری می کند و در موقعیت های مختلف خود را جای آن ها قرار می دهد.
البته در برخی قسمت ها به نظر می رسد نویسنده زیاده گویی کرده و حتی گاه از زبان برخی شخصیت های داستان، توضیحاتی شعارگونه و مستقیم درباره ی جنگ و دفاع مقدس آورده که از قوت اثر کاسته است.
اگر می خواهید بدانید که رابطه ی عاطفی بهنام و پدرش به کجا می رسد، آرمن چه سرنوشتی پیدا می کند و برای یاسمین چه اتفاقاتی می افتد ، حتما کتاب «فقط بابا می تواند من را از خواب بیدار کند» را بخوانید.

انسیه موسویان

پاسخ بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>