33
اثر علی اكبر دهخدا

علی اكبر دهخدا ادیب، شاعر، فرهنگ نامه نویس، سیاست ‌مدار، اندیشمند و آزادی‌خواه بزرگ ایرانی است كه در سال 1257 خورشیدی دیده به جهان گشود و در سال 1334 نیز درگذشت. او از مهم ترین فعالان سیاسی عصر مشروطیت بود و بسیاری از سال‌های عمرش را در راه كسب آزادی گذراند. در سال‌های آخر عمرش، بیش تر به كارهای فرهنگی و ادبی مشغول شد. از جمله كتاب های ارزشمند او می توان به لغت نامه و امثال و حكم اشاره كرد. ” یاد آر ز شمع مرده یاد آر” در سوگ و به یادبود میرزا جهانگیر خان شیرازی (مدیر روزنامه ی صور اسرافیل) سروده شده است و یكی از آثار پرمایه‌ی نظم فارسی به شمار می‌رود.

یاد آر، ز شمع مرده یاد آر!

ای مرغ سحر، چو این شب تار
بگذاشت ز سر سیاهکاری
وز نفحه ی روح‌بخش اسحار
رفت از سر خفتگان خماری
بگشود گره ز زلف زر تار
محبوبه ی نیلگون عماری
یزدان به کمال شد پدیدار
واهریمن زشتخو حصاری
یاد آر ز شمع مرده، یاد آر
***
ای مونس یوسف اندر این بند
تعبیر عیان چو شد تو را خواب
دل پر ز شعف، لب از شکر خند
محسود عدو، به کام اصحاب
رفتی بر یار خویش و پیوند
آزادتر از نسیم و مهتاب
زان کو همه شام با تو یک چند
در آرزوی وصال احباب
اختر به سحر شمرده، یاد آر
***
چون باغ شود دوباره خرم
ای بلبل مستمند مسکین
وز سنبل و سوری و سپرغم
آفاق، نگارخانه ی چین
گل، سرخ و به رخ عرق ز شبنم
تو داده ز کف قرار و تمکین
زان نوگل پیشرس که در غم
ناداده به نار شوق تسکین
از سردی دی، فسرده یاد آر
***
ای همره تیه پور عمران
بگذشت چو این سنین معدود
وان شاهد نغز بزم عرفان
بنمود چو وعد خویش مشهود
وز مذبح زر چو شد به کیوان
هر صبح شمیم عنبر و عود
زان کو به گناه قوم نادان
در حسرت روی ارض موعود
بر بادیه جان‌سپرده یادآر
***
چون گشت ز نو زمانه آباد
ای کودک دوره ی طلایی
وز طاعت بندگان خود شاد
بگرفت ز سر خدا، خدایی
نه رسم ارم، نه اسم شداد
گل بست زبان ژاژخایی
زان کس که ز نوک تیغ جلاد
مأخوذ به جرم حق‌ستایی
تسنیم وصال خورده، یادآر

سمیرا قاسمی

پاسخ بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>