هانس کریستین اندرسن، نویسنده، شاعر و هنرمند دانمارکی، در سال ۱۸۰۵ در شهر اودنسه به دنیا آمد.
پدرش کفاشی کم‌ درآمد بود و مادرش در خانه‌های مردم رخت شویی می‌کرد. پدر هانس با وجود این‌که تحصیلات کافی نداشت، اما به خواندن داستان و نمایش نامه علاقه‌مند‌ بود و بسیاری از داستان‌هایی را که می‌خواند، برای هانس بازگو می‌کرد.
از این‌رو هانس از کودکی با کتاب‌ها و داستان‌های گوناگون مانند «هزار و یک شب” آشنا شد.
هانس در سن یازده سالگی پدر خود را از دست داد و از همان موقع مشغول به کار شد. او که با سختی توانست تحصیل کند، در سن 24سالگی مدرسه را به پایان رساند.
از آن پس به سرودن شعر، نوشتن داستان و نمایش نامه، طراحی و کاردستی با کاغذ و قیچی پرداخت.
نخستین آثار اندرسن برای کودکان در سال ۱۸۳۵ منتشر شدند. علاقه و تشویق مردم سبب دلگرمی اندرسن بود؛ به‌ طوری‌ که تا پایان عمر نزدیک به ۱۵۷ قصه و داستان، هشت رمان، ۸۰۰ قطعه شعر،
چهار زندگی‌نامه، چند سفرنامه و تعداد بی‌شماری طراحی و کاردستی به شکل کاغذ و برش خلق کرد.
دوستداران آندرسن برای بزرگداشت تلاش او در راه ادبیات کودکان و نوجوانان، جایزه‌ای جهانی به نام جایزه‌ هانس کریستین اندرسن را بنیان نهاد ند.
مارگریت دوم، ملکه ی دانمارک حامی و مشوق اهدای این جایزه است. پشتیبان مالی برنامه های جایزه اندرسن تا سال ٢٠٠٨ نیسان موتور ژاپن و از سال ٢٠٠٩، جزیره ی نامی در کره جنوبی است.
این جایزه که نوبل کوچک نیز نامیده می شود، یکی از معتبرترین جوایز ادبی و هنری در حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان شناخته شده است، که هر دو سال یک باراز طرف دفتر بین المللی کتاب
برای نسل جوان و باهدف بالا بردن سطح ادبی و هنری کتاب های کودکان و نوجوانان به مجموعه
آثار یک نویسنده و یک تصویرگر کودک و نوجوان داده می شود.
اهدای این جایزه به مجموعه آثار یک نویسنده از سال ۱۹۵۶ و به مجموعه آثار یک تصویرگر از سال ۱۹۶۶ آغازشده است. این جایزه شامل یک مدال طلا و یک دیپلم افتخار است که در مراسمی در کنگره دو سالانه IBBY، به برندگان اهدا می شود. نامزدهای جایزه هانس کریستین اندرسن از سوی دفاتر ملی تعیین می شوند و داوران بین المللی که از کارشناسان برجسته ی ادبیات کودکان هستند، برندگان این جایزه را از میان نامزدهای معرفی شده برمی گزینند.
معیاری‌های گزینش برندگان جایزه هانس کریستین اندرسن:
• کیفیت بالای زیبایی شناختی آثار نویسنده و تصویر گر.
• در نظر گرفتن مخاطب کودک.
• خلاقیت ، نوآوری و اصالت.
• داشتن سهم جاودان در ادبیات کودکان جهان
تنها برنده ی ایرانی این جایزه ی جهانی، فرشید مثقالی تصویرگر نامدار است. مجموعه آثار او در سال ۱۹۷۴ این جایزه را از آن خود کرد.
هوشنگ مرادی کرمانی نیز در سال ۱۹۹۲ از سوی هیئت داوران این جایزه مورد تشویق قرار گرفت.
هم چنین از ایران محمد رضا یوسفی در سال۲۰۰۰ ، محمد هادی محمدی در سال ۲۰۰۶ و احمد رضا احمدی در سال ۲۰۱۰ در بخش نویسندگان، و نسرین خسروی درسال ۲۰۰۲ در بخش تصویرگران، نامزد این جایزه شدند.
احمدرضا احمدی در سال ۲۰۱۰ توانست در میان پنج نویسنده مرحله ی نهایی قرار بگیرد.
از ایران تاکنون توران میرهادی در سال های (۱۹۷۶ ،۱۹۷۸،۱۹۸۶ ،۱۹۸۸)، ثریا قزل ایاغ در سال (۱۹۹۲)، ‌منصوره راعی در سال های (۱۹۹۸ ،۲۰۰۰)، زهره قایینی در سال های (۲۰۰۲، ۲۰۰۴) و پرناز نیری در سال (۲۰۰۶) عضو هیئت داوران بوده اند.
زهره قایینی، سرپرست موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان و عضو شورای کتاب کودک ایران در سال ۲۰۰۸ و ۲۰۱۰ در جایگاه رییس هیئت داوران این جایزه قرار گرفت.

مینا پورشعبانی

پاسخ بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>